Duygusal Yeme Nedir?
Kendinizi aç hissetmediğiniz halde bir şeyler yerken bulduğunuz oldu mu hiç? Fiziksel açlık; midenin kazınması, bulanması ya da baş dönmesi gibi belirtilerle kendini gösterir. Ancak bazen bu belirtiler olmadan, bir anda bir şeyler yemek isteği ortaya çıkabilir.
Bu durumlarda genellikle karbonhidratlı, yağlı ve şekerli besinlere yöneliriz. Bunun nedeni, bu besinlerin beyindeki serotonin seviyesini artırarak kısa vadede haz ve mutluluk hissi yaratmasıdır. Elbette bu tercihler bilinçli bir seçim değildir; beynimiz o an bizi en hızlı şekilde iyi hissettirecek olanı çok iyi bilir ve buna yönlendirir.
İşte tam bu noktada duygusal yeme davranışı başlar.
Duygusal Yeme Nasıl Anlaşılır?
Eğer kısa bir süre içinde, fiziksel olarak aç olmadığınız halde acıktığınızı düşünüyor ve arka arkaya birçok şey yiyorsanız, duygusal yeme davranışı sergiliyor olabilirsiniz.
Duygusal Yiyen Kişilerin Ortak Özellikleri
Duygusal yiyen kişiler, duygularıyla yemek yiyen bireylerdir. Günlük yaşamda karşılaştıkları stres faktörleri ve olumsuz duygularla baş etmekte zorlanırlar ve kendilerini iyi hissettirecek yiyeceklere yönelirler.
Yemek yedikten sonra ise sıklıkla pişmanlık ve suçluluk duyguları ortaya çıkar. Bu döngü devam ettikçe özgüven problemleri gelişebilir. Ayrıca duygusal yeme davranışı ile depresyon ve anksiyete bozuklukları arasında güçlü bir ilişki olduğu gözlemlenmektedir.
Duygusal Yeme Davranışı ile Nasıl Baş Edilebilir?
Gerçek Açlığı Ayırt Etmek
İlk adım, gerçekten aç olup olmadığınızı fark etmektir. Fiziksel açlık ile duygusal açlığı ayırt edebilmek, farkındalığın temelini oluşturur.
Kendinize Doğru Soruları Sormak
Aç olmadığınız halde yeme isteği hissettiğinizde kendinize şu soruları sormayı deneyin:
“Şu an neden yemek istiyorum?”
“Beni üzen, kaygılandıran ya da huzursuz eden bir şey var mı?”
Yakın zamanda sizi hayal kırıklığına uğratan ya da üzen bir durum yaşayıp yaşamadığınızı fark etmeye çalışın.
Alternatifler Oluşturmak
Yemek düşüncesinin yerine size iyi gelecek alternatifler koyun. Müzik dinlemek, meditasyon yapmak, kısa bir yürüyüşe çıkmak ya da spor yapmak bu alternatiflerden bazıları olabilir.
Duyguları Paylaşmak
Sevdiğiniz ve kendinizi güvende hissettiğiniz kişilerle duygularınızı paylaşmak, sarılmak ve temas kurmak duygusal ihtiyacı besleyerek yeme davranışının önüne geçebilir.
Yeme Davranışını Ertelemek
Yemek yeme isteğini tamamen bastırmak yerine ertelemeyi deneyin. O an değil, günün başka bir saatinde yemek üzere kendinize söz verin ve bunu uygulayın. Çoğu zaman isteğin azaldığını fark edeceksiniz.
Yasaklarla İlişkiyi Gözden Geçirmek
Duygusal yiyen kişiler genellikle kalorili yiyecekleri kendilerine yasaklayan bireylerdir. “Yasak” kavramını zihninizden çıkarmaya çalışın. Zihninizle bir anlaşma yapın; her istediğinizi yeme hakkınız olduğunu kendinize öğretin. Yasaklar, yeme isteğini daha da güçlendirebilir.
Ne Zaman Destek Alınmalı?
Eğer duygusal yeme davranışıyla baş etmekte zorlanıyor, bu durum yaşam kalitenizi bozuyor ve hayat alanlarınıza zarar vermeye başladıysa, mutlaka bir uzmandan destek almanız önemlidir.
Bazen iyileşme, ne yediğimizi değil neden yediğimizi fark etmekle başlar.